Ang watercress ay isang gulay na may bahagyang mapait na lasa. Ito ay kasalukuyang nagiging patok. Ang kakaibang lasa nito ay dahil sa pagkakaroon ng langis ng mustasa sa mga berdeng bahagi ng halamang gamot na ito.
Ang mga kapaki-pakinabang na katangian ng halamang ito ay kilala na mula pa noong sinaunang panahon. Binanggit ni Hippocrates ang mga nakapagpapagaling na katangian ng watercress, ang kakayahang linisin ang dugo at ang pangkalahatang epekto nito sa pagpapalakas ng katawan. Sa sinaunang Ehipto, ginamit ito upang mapabuti ang kalusugan ng mga lalaki at mapahusay ang potency.
Dahil sa pagiging hindi mapagpanggap nito, lalong lumilitaw ito sa mga kama sa hardin at mga bintana ng mga residente ng Russia.
Nilalaman
Paglalarawan ng watercress
Ang mala-damo na halamang ito ay maaaring taunan o biennial. Ito ay itinuturing na isang halamang pandiyeta.
Ang watercress ay may ilang pangalan: watercress, bugleweed, at citzmatus. Ito ay kabilang sa pamilyang Cruciferae, genus na Budidae. Ito ay katutubo sa Iran, ngunit tumutubo rin nang ligaw sa Ehipto, Ethiopia, at Asya. Ito ay kilala sa rehiyon ng Mediteraneo noon pa mang sinaunang panahon, kung saan nagsimula ang mga unang matagumpay na pagtatangka sa paglilinang nito.
Ang palumpong ay maaaring umabot sa taas na 30 hanggang 60 cm. Mayroon itong simpleng sistema ng ugat. Ang mga dahon, tulad ng mga usbong, ay mapusyaw na berde. Ang mga bulaklak ay may iba't ibang kulay, kabilang ang puti at rosas. Pagkatapos ng masaganang pamumulaklak sa Hunyo at Hulyo, lumilitaw ang mga prutas na parang pod. Mas gusto nito ang maaraw o bahagyang malilim na mga lugar. Mas gusto nito ang neutral o bahagyang acidic na lupa na may mataas na sustansya at katamtamang pagdidilig. Ito ay pinaparami sa pamamagitan ng buto.
Mayroong ilang mga subspecies ng halaman: ang uri ng paghahasik, ang may buong dahon, at ang may kulot na dahon. Lahat sila ay magkakaiba sa hitsura.
Ang kulot na kres ay may bahagyang nakataas na rosette, at ang mga dahon nito ay lubhang kakaiba at inukit. Ang diyametro ng palumpong ay humigit-kumulang 15-17 cm. Ang pinakakaraniwang uri ng uring ito ay ang "Azhur," pati na rin ang mga uri na maaga at kalagitnaan ng panahon.
Ang whole-leaf letsugas ay may mas patag at mas malaking rosette sa diyametro, na umaabot hanggang 20 cm. Maaari itong lumaki hanggang 5-6 cm ang taas. Kasama sa barayti na ito ang mga late-ripening cultivar, tulad ng 'Ducat.'

Ang garden cress ay isang kombinasyon ng dalawang iba pang uri. Mayroon itong malaki, bahagyang nakatayong rosette at mga dahon na may malalaki, bahagyang hiniwa-hiwalay na mga lobe. Kabilang dito ang mga pinakamaagang hinog na uri, tulad ng 'Zabava' at 'Dansky'.
Mga uri at uri ng watercress
Ipinapakita ng talahanayan ang pinakasikat na mga uri.
| Tingnan | Iba't ibang uri | Mga Kakaiba |
| May mga buong dahon | Ducat | Ito ay nakikilala sa pamamagitan ng maagang pagkahinog nito. Sa karaniwan, inaabot ng dalawang linggo mula sa mga unang usbong hanggang sa teknikal na pagkahinog. Ang pinakamataas na taas ay 15 cm, at ang diyametro ay 25 cm. Ang bilang ng mga dahon ay nag-iiba mula 8 hanggang 16; ang mga ito ay malalaki at mapusyaw na berde. Mayroon silang kaaya-ayang lasa ng mustasa na may bahagyang maasim na amoy. |
| Malawak na Dahon | Ito ay isang uri na nasa kalagitnaan ng panahon. Handa na itong kainin sa loob ng isang buwan pagkatapos itanim. Mabilis itong lumaki, umaabot sa 12 cm ang haba. Ang mga dahon ay napakalambot, berde, at may kaaya-aya at maanghang na lasa. Ginagamit ang mga ito sa mga putahe ng karne at isda, at idinaragdag din sa mga salad. | |
| Kulot | Openwork | Ang barayting ito na nasa kalagitnaan ng maagang ani ay handa nang kainin sa loob ng 3-4 na linggo. Lumalaki ito nang hanggang 25 cm ang taas at lapad. Maaari itong itanim sa labas, sa mga greenhouse, at sa loob ng bahay. |
| Kulot | Ito rin ay isang barayti na nasa kalagitnaan ng maagang panahon, ngunit nahihinog pagkalipas ng 40-45 araw pagkatapos itanim. Ang mga palumpong ay bahagyang mas maliit, na umaabot sa 20-22 cm ang lapad at taas. Lahat ng bahagi ng halaman ay nakakain, kabilang ang mga batang usbong bago pa man ito sumibol. | |
| Paghahasik | Kasayahan | Ang maagang hinog na uri na ito ay angkop para sa pagtatanim sa loob ng bahay, sa mga greenhouse, at sa bukas na lupa. Ginagamit ito bilang pampalasa at pampalasa sa mga salad. |
| Danish | Ang pinakamaagang hinog na uri sa lahat – handa nang kainin sa loob lamang ng 10 araw mula sa paglitaw ng mga unang usbong. Ito ay lumalaban sa panandaliang hamog na nagyelo, kaya napakahalaga nito para sa pagtatanim sa Russia. Ang mga dahon at tangkay nito ay naglalaman ng mataas na antas ng iron at mga asin nito, bitamina C, calcium, at iodine. | |
| Kulot | Maagang hinog din ito, at ipinagmamalaki ang mataas na ani. Mayroon itong medyo matapang na lasa, katulad ng mustasa. Handa na itong kainin 17 araw pagkatapos tumubo. |
Mga Paraan ng Pagtatanim ng Watercress
Mayroong iba't ibang paraan para sa pagtatanim ng watercress: sa bintana, sa greenhouse, at sa bukas na lupa. Ngunit bago itanim, mahalagang ihanda ang lupa at mga buto.
Ang mala-damo na halamang ito ay isa sa mga pinaka-hindi mapili pagdating sa mga kondisyon ng paglaki. Maaari pa itong tumubo sa isang simpleng tuwalya ng papel na binasa ng tubig. Gayunpaman, sulit pa ring sundin ang ilang mga patakaran upang matiyak ang masaganang ani:
- Kapag nagtatanim sa bintana, mainam na bumili ng lupa mula sa isang espesyal na tindahan kaysa sa iyong sariling hardin. Ito ay dahil ang lupa ay maaaring naglalaman ng larvae at itlog ng cruciferous flea beetle, isang peste na sumisira sa watercress.
- Kapag nagtatanim sa labas, iwasan ang mga kama na dating tinitirhan ng repolyo o mga gulay na ugat (karot, beets, bawang, atbp.). Hindi makakamit ang magandang ani; mas mainam na pumili ng ibang lokasyon.
Kapag napili na ang lugar na pagtataniman, oras na para ihanda ang mga buto. Malalaki ang mga buto ng halaman, bahagyang pahaba, at kahawig ng mga buto ng mustasa. Ilagay ang mga ito sa isang lalagyan at lagyan ng tubig, sa itaas lamang ng ibabaw. Ibabad sa loob ng 10-15 oras. Pagkatapos nito, maaari ka nang magsimulang maghasik.
Pagtatanim ng mga punla ng watercress
Hindi laging posible ang pagtatanim ng watercress sa labas, ngunit napakadaling gawin ito sa loob ng bahay anumang oras ng taon. Sa kasong ito, kailangan mong regular na maghasik ng mga buto, kada 7-10 araw. Para gawin ito, maghanda ng mga paso na may 8-10 cm na lupa. Pagkatapos, itanim ang mga buto nang direkta sa lupa, o patuboin ang mga ito sa basang bulak o isang tuwalya ng papel, pagkatapos ay ilipat ang mga ito sa inihandang lalagyan.

Ang ganitong uri ng pagtatanim ay hindi nangangailangan ng hiwalay na lalagyan; ang watercress ay nabubuhay kasama ng iba pang mga gulay at halaman. Anumang uri ng halamang ito sa tubig, tulad ng Ducat at Podmoskovny, ay angkop.
Pagtatanim ng watercress sa bintana
Pinakamainam na magtanim ng mga buto sa ikalawang kalahati ng Setyembre, kapag humupa na ang init, ngunit mahaba pa rin ang mga oras ng liwanag ng araw, na pipigil sa halaman na lumaki nang masyadong mabilis at matumba.
Maghanda ng isang espesyal na lalagyan para sa pagtatanim nang maaga. Lagyan ng bulak o isang substrate na mayaman sa sustansya na may kapal na 2-4 cm, pagkatapos ay lagyan ng sup o isang patong ng lupa na angkop para sa mga punla o anumang halaman sa loob ng bahay. Pagkatapos ay idagdag ang mga buto at takpan ng 1.5-2 cm ng lupa. Diligan nang marahan, takpan ng salamin, hardboard, o plastic wrap, at iimbak sa isang madilim na lugar hanggang sa lumitaw ang mga unang usbong.
Pinakamainam na tumubo ang watercress sa temperaturang nasa pagitan ng 5 at 6°C; ang saklaw na ito ay makakatulong dito na magkaroon ng malakas na sistema ng ugat. Kapag lumitaw na ang mga unang dahon, tanggalin ang takip at ilipat ang lalagyan sa mas mainit na lugar na may temperaturang 15°C.
Mahalagang ilagay ang paso sa bahagyang lilim at iikot ito araw-araw. Ang isang insulated na balkonahe o loggia sa hilagang bahagi ng bahay ay mainam para sa pamamaraang ito ng pagtatanim. Bigyang-pansin ang pagdidilig at huwag hayaang matuyo nang tuluyan ang lupa. Ang pag-spray gamit ang bote ng spray ay magkakaroon ng kapaki-pakinabang na epekto sa mga gulay. Pakainin ang letsugas ng mga kumplikadong pataba, superphosphate, o "Raduga."
Kahit na umikli ang oras ng liwanag ng araw, hindi na kailangan ng halaman ng karagdagang ilaw. Handa na itong kainin kapag ang mga halaman ay umabot na sa taas na 8-10 cm. Para gawin ito, maingat na putulin ang mga ito sa lupa gamit ang matalas na gunting.
Pagtatanim ng watercress sa labas
Maaaring magsimula ang paghahasik sa bukas na lupa mula sa ikalawang kalahati ng Abril hanggang kalagitnaan ng Mayo. Mahalagang isaalang-alang hindi lamang ang tagal ng panahon kundi pati na rin ang temperatura: ang lupa ay dapat matunaw nang hindi bababa sa 4 cm, at ang hangin ay dapat uminit sa +6…+8°C. Kung plano ang paghahasik sa taglamig, mahalagang gawin ito bago ang unang hamog na nagyelo, kung hindi ay mamamatay ang mga buto.
Mas mainam ang bahagyang acidic o neutral na lupa.
Hindi inirerekomenda na magtanim pagkatapos ng repolyo o sa tabi nito; hindi makakamit ang isang mahusay na ani, dahil ang watercress ay maaaring mahawahan ng cruciferous flea beetle mula rito.
Dapat ihanda ang kama sa taglagas: hukayin ito at lagyan ng superphosphate o bulok na pataba. Sa tagsibol, bago magtanim, maaari mo ring lagyan ng karagdagang pataba ang ammonium sulfate.
Sa lumuwag na lupa, gumawa ng mga tudling na may lalim na 0.5 hanggang 1 cm, na may distansyang 10 hanggang 20 cm sa pagitan ng mga ito. Ang mga umuusbong na usbong ay dapat na manipis, na nag-iiwan ng 10 cm na radius sa paligid ng bawat palumpong.
Mas mainam na itanim ito sa bahagyang lilim, dahil sa mga kama na may maraming ilaw, ang halaman ay nagsisimulang mabilis na magbunga ng mga usbong at nagiging hindi angkop para sa pagkonsumo.
Regular na mag-abono ng water cress, depende sa kung gaano katuyo ang lupa. Pagkatapos magbasa, maaari mong dahan-dahang paluwagin ang lupa sa pagitan ng mga halaman. Ang paglalagay ng pataba pagkatapos sumibol ang mga usbong ay dapat gawin nang may labis na pag-iingat, dahil ang panahon ng pagkahinog ng halaman ay napakaikli, at ang anumang nitrates na maaaring masipsip nito ay hindi kayang i-metabolize, na magreresulta sa pinsala sa halip na benepisyo.
Pagtatanim ng watercress sa isang greenhouse
Ang pagtatanim ng halamang ito sa greenhouse ay hindi naiiba sa pagtatanim nito sa labas. Maaari itong itanim nang mas maaga sa tagsibol kaysa sa bukas na lupa, halimbawa, sa panahon ng matagal na hamog na nagyelo sa tagsibol. Kinakailangan ang regular na bentilasyon, na nagpapahintulot sa pagpasok ng sariwang hangin.
Mga tampok ng pag-aalaga ng watercress
Napakakaunti ng mga pangunahing tuntunin para sa pag-aalaga ng halamang ito. Mahalagang tiyakin ang napapanahon at sapat na pagdidilig, ngunit hindi labis.
Kung didiligan mo nang sobra ang isang halaman, maaari itong mamatay. Mahalaga ito lalo na kapag nagtatanim ng letsugas sa loob ng bahay, dahil ang sobrang kahalumigmigan ay walang mapupuntahan sa limitadong lalagyan.
Mahalaga ring pumili ng tamang lokasyon ng pagtatanim, siguraduhing hindi ito masyadong mainit o maaraw. Nalalapat ito sa parehong apartment at bukas na lupa.
Mga peste at sakit ng watercress
Dahil sa mabilis na paglaki nito, ang watercress ay kadalasang walang oras para sa pag-atake ng mga peste o sakit.
Gayunpaman, kung minsan ay may mga sitwasyon na nagdudulot nito. Tinatalakay ng talahanayan sa ibaba ang mga pinakakaraniwang problemang dulot ng iba't ibang dahilan.
| Problema | Manipestasyon | Mga hakbang sa pag-aalis |
| Blackleg Pagkabulok |
Ang tangkay at pagkatapos ay ang mga dahon ay nagiging itim kapag mataas ang halumigmig ng lupa. | Sirain ang mga may sakit na palumpong. Hindi inirerekomenda na magtanim sa parehong lokasyon sa susunod na tag-init. |
| Cruciferous flea beetle | Kinagat-kagat ang mga dahon ng halaman. | Lagyan ng alikabok ng tabako o sabaw nito ang halaman. Upang maiwasan ang muling paglaganap, ilipat ang mga kama na may watercress sa isang lokasyon na malayo sa pamilyang Brassicaceae. |
Ipinapaalam ng Top.tomathouse.com: ang mga kapaki-pakinabang na katangian ng watercress
Ang watercress ay may mga katangiang panggamot: bukod sa mataas na nilalaman ng tubig, nakakapawi rin ito ng uhaw at isang imbakan ng mga bitamina, mineral, at mga elementong bakas. Naglalaman ito ng mga bitamina A, E, K, B, C, Ca, phosphorus, magnesium, selenium, choline, iron, zinc, at marami pang iba.
Ayon sa makabagong pananaliksik, ang pang-araw-araw na pagkonsumo ng halamang ito ay nakakabawas sa panganib ng pagkakaroon ng mga sakit tulad ng prostatitis, katarata, at mga malignant na tumor.
Ang mataas na nilalaman nitong iodine ay nagpapabuti sa paggana ng thyroid at binabawasan ang panganib ng mga sakit sa thyroid. Ang regular na pagdaragdag nito sa iyong diyeta ay nagpapanormal sa pagtulog at nagpapabuti sa pangkalahatang pagganap. Ito ay lalong kapaki-pakinabang sa tagsibol, kung kailan ang panganib ng kakulangan sa bitamina ay partikular na mataas.
Gayunpaman, ang mahimalang halamang gamot na ito ay kontraindikado para sa mga taong may mga problema sa gastrointestinal, lalo na sa mga panahon ng paglala.
Hindi ka rin dapat kumain ng higit sa 4 na kutsarang gulay bawat araw, kung hindi man ay maaari kang makaranas ng mga problema sa gastrointestinal tract: pagtatae, maluwag na dumi, sakit ng tiyan.
Mahalagang tandaan na ang anumang lunas, kahit na ang pinaka-hindi nakakapinsala, ay dapat inumin sa mga inirerekomendang dosis.
Ang watercress ay isang kahanga-hangang halaman na madaling itanim hindi lamang sa hardin kundi pati na rin sa bintana. Sa wastong pangangalaga, matutuwa ka hindi lamang sa masarap nitong lasa kundi pati na rin sa magagandang palumpong nito.

